گینیاییها در اولین انتخابات ریاستجمهوری پس از کودتای نظامی چهار سال پیش، روز یکشنبه به صندوقهای رأی میروند.
نوشتهٔ مارک بنچرو، آسوشییتد پرس
داکار، سنگال – رایدهندگان گینه روز یکشنبه برای اولین انتخابات ریاستجمهوری این کشور غربآفریقایی پس از بهدست گرفتن قدرت توسط نظامیان در کودتای ۲۰۲۱ به صندوقهای رأی میروند و تحلیلگران پیشبینی میکنند که رهبر جنتا، ژنرال مامادی دومبیویا، احتمالاً پیروز خواهد شد.
گینه یکی از ۱۰ کشور آفریقایی است که از سال ۲۰۲۰ سربازان به قدرت رسیدهاند، بهطوری که برخی پس از بهتاخیر انداختن بازگشت به دموکراسی، توانستند در انتخابات پیروز شوند.
از زمان برکناری رئیسجمهور آلفا کونده چهار سال پیش، ژنرال دومبیویا، بهگفته منتقدان، بر مخالفان اصلی و نارضایتیها سرکوب جدی اعمال کرده است؛ بهطوری که در انتخابات روز یکشنبه برای کسب دوره هفتساله، هیچ چالش قویای برای او باقی نمانده است.
با وجود منابع معدنی غنی این کشور — از جمله بزرگترین صادرکننده بوکسیت جهان که برای ساخت آلومینیوم استفاده میشود — بیش از نیمی از ۱۵ میلیون نفر جمعیت گینه با «سطوح بیسابقهای از فقر و ناامنی غذایی» مواجه هستند، بهگزارش برنامه جهانی غذا.
حدود ۶٫۷ میلیون رایدار ثبتنامشده انتظار میرود در حدود ۲۴٬۰۰۰ مرکز رأیگیری در سرتاسر کشور بهسر رایگیری بپردازند و نتایج در عرض ۴۸ ساعت پیشبینی میشود. اگر هیچ کاندیدایی اکثریت آرا را بهدست نیاورد، دور دوم رأیگیری برگزار خواهد شد.
بلوک منطقهای غرب آفریقا (ECOWAS) پیش از رأیگیری یک مأموریت نظارت بر انتخابات اعزام کرده است.
نه نامزد برای انتخابات حضور دارند و نزدیکترین رقیب دومبیویا، یرو بالدهٔ نسبتا ناشناس از حزب جبهه دموکراتیک گینه، که پیش از حکومت کونده وزیر آموزش و پرورش بود، وعدهٔ اصلاحات حکومتی، مبارزه با فساد و رشد اقتصادی را داده است.
دو نامزد مخالف، لانسانا کویاته (نخستوزیر پیشین) و اوسمان کبا (وزیر پیشین)، بهدلیل ملاحظات فنی حذف شدند؛ در حالی که رهبران دیرینهٔ مخالف، سلو دالین دیالو و سیدیا تور، به تبعید مجبور شدهاند.
در پایتخت کوناکری، نظرات متفاوتی دربارهٔ اینکه آیا انتخابات خواستهای رأیدهندگان را منعکس میکند یا نه، وجود دارد.
این انتخابات تحت قانون اساسی جدیدی برگزار میشود که ممنوعیت حضور رهبران نظامی در انتخابات را لغو کرده و دورهٔ ریاستجمهوری را از پنج به هفت سال تمدید کرده است. این قانون اساسی در یک رفرندوم سپتامبری بهصورت گسترده تصویب شد؛ احزاب مخالف از مردم خواستند در این رفرندوم شرکت نکنند.
علیون تین، مؤسس مرکز آفریکاجوم، یک اندیشکدهٔ سیاسی غربافریقایی، گفت که امید کمی وجود دارد که این رأیگیری واقعاً بازگشت به دموکراسی انتخاباتی را نشان دهد.
«این یک انتخابات بدون رهبران اصلی مخالف است و در شرایطی برگزار میشود که فضای مدنی بهشدت محدود شده است»، تین گفت. «این رؤیگیری عمدتاً برای مشروعسازی تسلط دومبیویا بر قدرت طراحی شده است.»
مامادو بوئه دیالو، صاحب رستوران در کوناکری، گفت که رأی نمیدهد و انتخابات را «یک نمایش نفاق» نامید.
«وقتی یک نامزد هم داور باشد، آیا میتوانیم انتظار معجزه داشته باشیم؟» دیالو پرسید. «حزبهای بزرگ کنار گذاشته شدهاند و رهبرانشان در تبعید هستند. این را چه مینامید: انتخابات؟» او افزود.
بهعلاوهٔ تضعیف مخالفان، فعالان و گروههای حقوقگرایانه میگویند که گینه پس از کودتا شاهد ساکت شدن رهبران جامعه مدنی، ربودن منتقدان و سانسور مطبوعات بوده است. در سال گذشته، مقامات بیش از ۵۰ حزب سیاسی را منحل کردند؛ اقدامی که ادعا کردند برای «تمیز کردن صفحه شطرنج سیاسی» باشد، اگرچه بهطور گستردهای مورد انتقاد قرار گرفت.
اما دومبیویا در میان بسیاری از گینیاییها که تحت تأثیر وعدههای او برای گینیای مرفه قرار گرفتهاند، اعتبار کسب کرده است. این رهبر کارزار خود را بر پایهٔ پروژههای بزرگ زیربنایی و اصلاحاتی که از زمان بهدست گرفتن قدرت چهار سال پیش آغاز شدهاند، ساخته است.
ماداما تور، دانشآموز دبیرستانی که تیشرتی با تصویر دومبیویا به تن داشت، این رهبر را بهعنوان مدافع جوانان تحسین کرد.
«در چهار سال، او جوانان گینیایی را به فناوریهای اطلاعات و ارتباطات متصل کرده است»، این نوجوان ۱۸ ساله گفت و به برنامههای آموزشی مهارتهای دیجیتال که توسط مقامات اجرا شدهاند، اشاره کرد.
سایر پروژههای زیربنایی جنتا شامل سیماندو میشود، پروژهای عظیم معدنی که ۷۵ درصد آن تحت مالکیت چینیها است و در بزرگترین ذخیره آهن جهان قرار دارد؛ دولۀ نظامی آن را بهعنوان سنگ بنای تحول اقتصادی ترویج میکند. پس از دهها سال تاخیر، این پروژه ماه گذشته بهتولید آغاز کرد.
مقامات اعلام میکنند برنامهٔ توسعهٔ ملی مرتبط با پروژهٔ سیماندو هدف دارد تا دهها هزار شغل ایجاد کرده و اقتصاد را از طریق سرمایهگذاری در کشاورزی، آموزش، حملونقل، فناوری و بهداشت متنوعسازی کند.
کارزار دومبیویا، که با تجمعات بزرگ و پوشش رسانهای وسیع شناخته میشود، صحنهٔ سیاسی را تسخیر کرده است؛ رسانهٔ دولتی و حمایت اداری به او مزیتی قابلتوجه نسبت به رقبایی که منابع محدودی دارند، داده است.
