پژوهشگرانی که در حال حفاری یک سایت نئاندرتالی باستانی در جنوب انگلستان بودند، شواهدی یافتند که نه تنها نشانگر وجود یک آتشدان است، بلکه نشان میدهد ساکنان این مکان بهطور خاص آهنپیریت را به این ناحیه آوردهاند تا بتوانند آتش روشن کنند.
باستانشناسان این هفته در مجله Nature نوشتند که شواهد قدیمیترین شناختهشده از ساخت آتش عمدی توسط انسانهای پیشاتاریخی در شهرستان سافوک انگلستان را کشف کردهاند.
آتشدان در بارنهام در بریتانیا کشف شد، نزدیک به یک سایت دفنی که قبلاً برکهای بوده و گمان میرود نئاندرتالها حدود ۴۱۵٬۰۰۰ سال پیش در آن ساکن بودهاند.
نویسندگان نوشتند که این سایت بهنظر میرسد «شواهد قطعی از ساخت آتش عمدی» را ارائه دهد که «تا کنون سرگردانمانده است» به دلیل دشواری در تمایز بین آتشهای طبیعی مورد استفاده توسط انسانهای پیشاتاریخی و آتشهای کنترلشدهای که بهصورت دلخواه ایجاد میشوند.
پیشبینی میشود که انسانهای اولیه حدود یک میلیون سال پیش، ابتدا بهصورت فرصتطلبانه از آتشهای طبیعی مانند ضربههای رعد و برق یا آتشسوزیهای جنگلی استفاده کنند.
خاک گرم شده، خنجرهای دستشکسته بهدلیل حرارت و آهنپیریت وارداتی برای روشن کردن آتشدان دائم
در یک گودال خاک قدیمی برای تولید آجر در نزدیکی روستای بارنهام، پژوهشگران قطعهای از خاک گرمشده، چند خنجر دستشکسته بهدلیل حرارت و دو قطعه آهنپیریت یافتند.
این ماده هنگام برخورد با سیند جرقه تولید میکند تا مواد سوزنی را روشن کند، و همچنین بهراحتی در اطراف یافت نمیشود، که نشان میدهد نئاندرتالها آن را بهطور خاص برای این هدف به حوض آبرسانی آوردهاند.
«ما معتقدیم انسانها پیریت را به این مکان با نیت ایجاد آتش آوردهاند»، نیک آشتون، باستانشناس، سرپرست مجموعههای پالئولیتی در موزه بریتانیا در لندن و رهبر این تحقیق گفت. «این نکته تأثیرات عظیمی دارد که زمان اولیهٔ تولید آتش را به عقب میبرد.»
قدیمیترین شواهد شناختهشده از ساخت آتش عمدی تا به امروز در شمال فرانسه کشف شد و بهتقریبی ۵۰٬۰۰۰ سال پیش میرسید. این شواهد نیز به نئاندرتالها نسبت داده شدهاند.
اگرچه باقیماندههای انسانی در این مکان پیدا نشدند، پالوآنتروپولوژیست و همنویسندهٔ مطالعه، کریس استرینگر گفت که قطعاتی از جمجمهٔ انسان از دورهای مشابه، که بهعنوان نمونههای نخستین نئاندرتال شناخته میشود، در اواسط قرن بیستم در شهری به نام سوئنسکوم، که کمتر از ۱۰۰ مایل (۱۶۰ کیلومتر) به جنوب این مکان بود، و همچنین در سیمای دِ لوس هوئوس نزدیک بورگوس در اسپانیا کشف شد.
«بنابراین سازندگان آتش در بارنهام بهاحتمال زیاد نئاندرتالهای اولیه بودهاند، همانند ساکنان سوئنسکوم و سیمای دِ لوس هوئوس»، استرینگر افزود.
گمان میرود نئاندرتالها حدود ۳۹٬۰۰۰ سال پیش، زمانی که هومو ساپیانس در سرتاسر اروپا ساکن شد، منقرض شدهاند. اما بقایای ژنتیکی خویشاوندان اولیهٔ هومینیدها بهدلیل ترکیب ژنی و ادغام، در بسیاری از ژنهای ما هنوز باقی ماندهاند.
نئاندرتالها و رابطهٔ آنها با گونهٔ انسانی
آتش گسترش مییابد و رژیم غذایی را بهبود میبخشد؛ آتشدان جامعه، زبان و قصهگویی را تغذیه میکند
استفاده کنترلشده از آتش، نقطه عطفی در تکامل انسان به دلایل متعدد بود.
پختوپز باعث بهبود چشمگیری در رژیم غذایی و هضم آسانتر و ایمنتر گوشت و سایر مواد شد و انرژی ناشی از هضم را برای استفاده توسط مغزهای بهسرعت گسترشیابندهٔ نیاکان اولیه آزاد کرد.
همچنین آتش حرارت فراهم میکرد که به شکارچیان-جمعآورندگان اجازه میداد در محیطهای سرد، مانند بریتانیا، بقا داشته و شکوفا شوند، همانطور که راب دیویس، باستانشناس موزه بریتانیا و یکی از نویسندگان این مطالعه گفت.
آتشها همچنین بهنظر میرسد نقش اساسی در تکامل اجتماعی داشتهاند؛ زیرا این امکان را فراهم میکردند که انسانها در شب در گروههای بزرگتر و با امنیت و راحتی نسبی غذا بخورند و گرد هم آیند، به معاشرت بپردازند و شاید در اشکال نخستین قصهگویی و توسعه و تبادل زبان شرکت کنند.
«آتشدان تبدیل به مرکز اجتماعی میشود»، دیویس گفت. «ما گونهای هستیم که از آتش برای شکلدادن واقعی به جهان اطرافمان استفاده کردهایم.»
ویرایش توسط: Sean Sinico
